آیه 6

اهْدِنَا الصرَط الْمُستَقِيمَ

 

پس از آنكه عبادت و استعانت خود را مخصوص خداوند قرار داديم ، قرآن به ما چنين تعليم مى كند كه از خدا بخواهيم كه ما را به راه راست هدايت كند.

 

اقسام هدایت :

 

1-     هدايت تكوينى: اين نوع هدايت همه موجودات جهان را شامل مى شود.


2- هدايت عقلى : كه مخصوص انسان است و انسان از طريق عقل و تفكر راه رامى يابد.و البته با اختیار خویش آن را انتخاب می کند و یا در جهت مقابل آن حرکت می نماید


3- هدايت تشريعى : اين نيز مخصوص همه انسانهاست كه توسط پيامبران انجام مى گيرد.


4- هدايت خاص : اين نوع هدايت مخصوص مؤمنان است. وقتى كسى با اختيار و آزادى راه انبياء را انتخاب كرد در اين حالت خداوند با هدايتهاى خاص خود چنين بنده اى را نوازش مى دهد و او را بالا مى برد و به مراحل عاليه اى مى رساند.(مومنین مانند زمین آماده ای می مانند که باران رحمت الهی جذب نموده و طبیعی است که چنین زمینی مورد مراقبت های ویژه صاحب خویش قرار می گیرد)

 

به آیات زیر توجه کنید

 

و خداوند بر هدايت كسانى كه هدايت يافته اند مى افزايد(مریم/76)

 

و كسانى كه هدايت شدند خداوند بر هدايت آنها مى افزايد و تقوايشان مى دهد. (محمد/ 17)

 

و كسانى كه در راه ما كوشش كردند. آنها را به راههاى خود هدايت خواهيم كرد. (عنكبوت / 69)

 

سوال:

 

مؤمنى كه نماز مى خواند و هدايت شده است چگونه از خدا براى خود طلب هدايت مى كند و مى گويد: اهدناالصراط المستقيم او كه هدايت يافته است پس درخواست هدايت براى چيست؟

 

با توجه به مطلب بالا پاسخ اين سؤال روشن مى گردد.هدايت درخواستى در اينجا همان هدايت مخصوص مؤمنان است.
اساساً هدايت شدگان و مؤمنان در هر لحظه اى به هدايت جديد و فيض جديد نياز دارند و چون هدايت براى رسيدن به كمال مطلق يعنى ذات الهى است بنابراين درجات نامحدود و نامعينى دارد و با توجه به اين مطلب حتى پيامبران نيز محتاج هدايت هستند.

 

کدامین راه را به پیماییم تا به مقصدبرسیم؟!


در آيه مورد بحث، متعلق هدايت هم ذكر شده و آن «صراط مستقيم» است صراط مستقيم يعنى راهى كه روشن و آشكار است و هيچگونه كجى در آن نيست افتادن در چنين راهى بدون ترديد انسان را به حق و اصل مى كند زيرا كه ممكن است ميان مبدأ و مقصد راههاى متعددى باشد كه همه بالاخره مبدأ را به مقصد وصل كند ولى راه مستقيم ميان مبدأ و مقصد بيش از يك راه نمى تواند باشد و همان در عين حال نزديكترين راه هم هست همانگونه كه گفته اند: نزديكترين فاصله ميان دو نقطه، خط مستقيم است و بيش از يكى هم نيست.

 

تفاوت واژه صراط و سبیل

 

از نظر قرآن كريم راه براى خدا بسيار است ولى صراط مستقيم بيش از يكى نيست ولذا در آياتى از قرآن مجيد كلمه «سبيل» كه آنهم به معناى راه است در نسبت به خدا گاهى به طورت مفرد و گاهى به صورت جمع آمده است. به صورت مفرد،مانند:
ان الله يحب الذين يقاتلون فى سبيله صفا (صف/ 4)
خداوند دوست دارد كسانى را كه در راه او به صف شده اند و مقاتله مى كنند.
وبه صورت جمع، مانند:
والذين جاهدوا فينالنهديهنم سبلنا (ترجمه آن گذشت)
اما «صراط مستقيم» كه سى و سه بار در قرآن تكرار شده است هميشه به صورت مفرد آمده زيرا معلوم است كه راه روشنِ راست بيش از يكى نمى تواند باشد.

 

و اما صراط مستقیم مورد نظر قران چیست؟؟؟

 

ادامه دارد....