تاثير نماز بر اختلال شخصيت پارانوئيد

 

 

     يا أيها الذين آمنوا اجتنبوا كثيرا من الظن ان بعض الظن اثم

 

 

                                                        ( سوره مباركه حجرات ـ آيه 12) 

 

     شايد بد نباشد “ شخصيت پارانوئيد (1) “ را به “ شخصيت ظنين یا بد گمان

 

 ترجمه نمائيم . چرا كه مبتلايان به اين اختلال ، دچار سوء ظن عميق و عدم اعتماد

 

نسبت به بسياري از اطرافيان خودمي باشند . اين اختلال كه به طور شايعي در

 

 مردان بيش از زنها ديده مي شود معمولا در اوايل جواني آغاز مي گردد و در جامعه

 

 ما با عناوين مختلفي مثل بدبين ، متعصب يا دل سياه ! و .. شناخته مي شود.

 

     مبتلايان به اين عارضه كارهاي اطرافيانشان را براي خود به شدت تحقير كننده

 

يا تهديد آميز مي دانند و پيوسته نگران نوعي آسيب ديدن يا سوء استفاده از جانب

 

ديگران هستند . اين افراد با اين كه به كرات ، وفاداري و قابل اعتماد بودن دوستان

 

 و خويشاوندان خود را مورد ارزيابي و پرسش قرار مي دهند ، اما با اين وجود باز

 

 هم به دوستي و همراهي آنان شك دارند.

 

     مسئله شايع در مورد مبتلايان به اين بيماري ، شك و سوء ظن دائمي و بدون

 

دليلي است كه در مورد وفاداري همسران خود به خرج مي دهند و پيوسته در

 

 جستجوي شواهدي از خيانت همسران خود بر مي آيند . بدين ترتيب رفتار آنها

 

پيوسته در اطرافيانشان ترس و تعارض ايجاد مي كند و به طور كلي اين بيماران در

 

زمينه كار و زندگي با ديگران دچار مشكلات هميشگي هستند و مسائل شغلي و

 

 زناشوئي فراواني برايشان ايجاد مي شود .

 

چرا كه آنها در بسياري از مسائل ساده و خوش خيم زندگي ، نشانه هايي از

 

 تحقير يا اهانت مي يابند . مثلا “ تصور مي كنند كه فلان همسايه به قصد آزارشان

 

 ظرف زباله را دم در گذاشته است !؟! 

 

     در مورد درمان اين بيماري دانش پزشكي چندان توفيقي نداشته است و چه

 

 بسا كه اين بيماري در تمام طول عمر فرد برطرف نشود ، اما آيين اسلام كثير الظن

 

 بودن را نوعي گناه به حساب مي آورد و در واقع مهر تاييد بر بيمار بودن اين افراد

 

 مي زند . پس مي توان انتظارداشت هر دستور اسلامي از جمله نماز ، كه گناه را

 

از انسان دور مي كند ، در زدودن بيماري گناه آلود نيز موثر واقع شود .(2)

 

     همانطور كه اشاره كرديم شروع اين اختلال در آغاز جواني مي باشد ، يعنی

 

 زمانيكه چند سالي از وجوب فريضه نماز گذشته است و انسان نمازگزار

 

 سالهاست كه در نماز خود “ الحمدلله رب العالمين ” گفته است و خداي را به

 

 بزرگي و احاطه كامل بر جهان و جهانيان ستوده است و بدين ترتيب اين باور را در

 

وجود خويش ملكه ساخته است كه “” جهان را صاحبي است خدا نام ، كه برگی

 

 بي اذن و اجازت او بر زمين نمي افتد “ و با زمزمه مدام ” اياك نعبد و اياك نستعين

 

” بدين باور قلبي رسيده است كه همه كار خود ، همه زندگی خود و همه هستی

 

 خودش را فقط به خدايي اينچنين قدرتمند بسپرد و از هيچ اتفاق ناگواري ، نگران

 

 نباشد و نينديشد .

 

     تكرار اين باور عميق ايماني ، بارها و بارها در طي شبانه روز ، نمازگزار را بدانجا

 

 مي رساند ، كه حتي اگر در اطرافيان خود رفتاري را تهديدكننده يا تحقير آميز بيابد

 

و يا به ظني در رابطه با همسر يا بستگان خود برسد ، با تكيه بر همان نماز و ايمان

 

 ، از سوء ظن گناه آلود بپرهيزد و حساب را با پروردگار قادر و عالم مطلق و حضرت

 

كرام الكاتبين اندازد .

 

به قول حافظ :

                                     كار خود گر به خدا بازگذاري حافظ 

       

                                 اي بسا عيش كه با بخت خدا داده كني

 

 

     هر چند كه به نظر مي رسد در بعد پيشگيري ، با توجه به آن كه سن شيوع و

 

 شروع اين اختلال در آغاز جواني و سالها پس از وجوب نماز است ، بروز اين اختلال

 

 در نمازگزاران بسي غير قابل معمول تر از افراد تارك الصلوه باشد .

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. مطالب علمي اين مقاله از ترجمه سيناپس كاپلان ـ سادوك جلد سوم صفحات 257 ـ 272 اقتباس شده است .

 

2.اشاره به اين نكته خالي از لطف نيست كه يك مزيت بسيار مهم براي بسياري از تعاليم و فرايض اجتماعي اسلام ، از جمله نمازهاي جمعه و جماعت و همچنين آيين شكوهمند حج و حتي دستورهاي اقتصادي اسلام مثل خمس و زكات ، پروردن روح( رحماء بينهم ) در ميان مسلمانان و فزوني بخشيدن مهر و محبت و در نتيجه دوري از سوء ظن و بدبيني نسبت به يكديگر مي باشد .

 



موضوعات مرتبط:
برچسب‌ها:
[ سه‌شنبه ٧ آذر ۱۳۸٥ ] [ ۱:۱٧ ‎ب.ظ ] [ سید محمد عبداللهی ]